Czy stosowanie kreatyny jest bezpieczne?

Kreatyna (kwas β-metyloguanidynooctowy) jest aminokwasem syntetyzowanym w ustroju z argininy i glicyny, zatem jako substancja występująca naturalnie w organizmie jest bardzo bezpiecznym suplementem diety. Kreatyna występuje także w pożywieniu. Osoby na diecie mieszanej przyjmują z pokarmem około 1,0-2,0 g kreatyny dziennie, wegetarianie mniej około 1,0 g dziennie. Jeżeli chodzi o działania uboczne, nie udokumentowano poważnych działań niepożądanych kreatyny. Sportowcy przyjmujący kreatynę w dawce 2-5 g dziennie zgłaszali co prawda występowanie biegunki, skurczów mięśni i odwodnienia. Ponadto zgłaszano niepożądany przyrost masy ciała, związany z zatrzymaniem wody w organizmie, jednak w badaniu kontrolowanym placebo prowadzonym na 175 sportowcach przyjmujących monohydrat kreatyny przez prawie rok, działania niepożądane kreatyny nie różniły sie statystycznie od placebo: częstość występowania nudności, dolegliwości przewodu pokarmowego i biegunki była podobna w obu grupach. Jedyne doniesienie poważnego działania nieporadnego dotyczy 20-letniego pacjenta z występującą wcześniej chorobą nerek (zespół nerczycowy), u którego po stosowaniu kreatyny obserwowano pogorszenie czynności nerek. Pacjent przyjmował kreatynę w dawce 20 g dziennie przez 4 tygodnie. Wiadomo także, że przewlekłe stosowanie dużej ilości kreatyny może zwiększyć wytwarzanie w ustroju formaldehydu. Formaldehyd jest substancją toksyczną i może spowodować potencjalnie poważne działania toksyczne.  Suplementacja kreatyną często powoduje przyrost masy ciała, co może być mylone ze wzrostem masy mięśniowej. Zwiększenie wewnątrzkomórkowego stężenia kreatyny powoduje na zasadzie osmotycznej napływ wody do komórek, ponieważ kreatyna jest substancją osmotycznie czynną. Jest zatem możliwe, że przyrost masy jest uzyskiwany głównie dzięki zatrzymaniu wody, a nie przyrostu mięśni.

Bezpieczeństwa długotrwałego stosowania kreatyny nie zostało ustalone, dlatego dawki nasycającej (20 g dziennie) nie powinno się brać przez dłużej niż 5 dni, a łącznie maksymalnie przez okres nie dłuższy niż 30 dni. Brakuje dowodów by ustalić górny bezpieczny poziom dawkowania kreatyny, mamy dowody, że bezpieczne jest przewlekłe przyjmowanie do 5 g na dobę, aczkolwiek sportowcy przyjmują znacznie wyższe dawki  i nie notuje się działań niepożądanych.

Jabłczan kreatyny (creatine malate,  tricreatine malate) jest solą kreatyny i ustroju ulega przemianom z uwolnieniem kreatyny, dlatego ma zbliżony profil bezpieczeństwa. Może rozczaruję Pana, ale działanie jabłczanu jest dokładnie takie samo jak monohydratu, natomiast biodostępność jabłczanu (wchłanianie po spożyciu) jest lepsza. 

Jest to odpowiedź na pytanie sportowca zamieszczone z linkami w serwisie "Medycyny Praktycznej" dla pacjentów. Patrz: http://dieta.mp.pl/lista/show.html?id=84849